Różnorodne zajęcia plastyczne i techniczne | ZSS Ostrówek

Różnorodne zajęcia plastyczne i techniczne



Zajęcia plastyczne odgrywają ogromną rolę w kształceniu specjalnym. Pozwalają, aby emocje przybrały konkretną formę. Poprzez rysunek i inne formy aktywności plastycznej, dziecko wyraża siebie, swoje doświadczenia, uczucia, które często są w nim głęboko ukryte.

Działalność plastyczna, obok zabawy, jest jedną z podstawowych form ekspresji dziecka. Jest sposobem wypowiadania się, ma duże znaczenie zwłaszcza gdy mowa nie jest dominującym środkiem porozumiewania się.

U dzieci z niepełnosprawnością intelektualną, u których komunikacja werbalna jest często bardzo zaburzona, działalność plastyczna odgrywa ogromną rolę. Pozwala im otworzyć się na otaczający świat, wyrazić swoje postawy, emocje, przeżycia, których nie potrafią wyrazić inaczej. Staje się więc formą graficznego komunikatu. Ekspresja plastyczna jest wyrażeniem stosunku emocjonalnego i intelektualnego do otoczenia. Prace plastyczne ujawniają cechy osobowości dziecka. Dla nauczyciela stanową źródło, dzięki któremu poznaje on wychowanka, odkrywa jego wnętrze. Proces twórczy może być mniej lub bardziej uświadomiony przez osobę tworzącą. Motorem ekspresji plastycznej dziecka z niepełnosprawnością intelektualną często nie jest wytwór, ale sam proces tworzenia, w którym spełnia się jego potrzeba działania, samorealizacji, wyrażenia przeżyć. Sam w sobie przynosi dziecku wiele radości. Wykonywanie różnych prac plastycznych jest przyjemnym sposobem spędzania czasu. Pozwala mu poczuć się sprawcą, kreatorem. Tworząc, dziecko rozładowuje napięcia nerwowe, wyrzuca z siebie negatywne emocje. Ekspresja plastyczna podnosi także poczucie własnej wartości. W dziecku zadowolonym ze swojej twórczej pracy, gromadzą się siły do nowej aktywności. Działalność plastyczna ma więc istotne znaczenie dla jego socjalizacji.

Podczas procesu twórczego angażowane są wszystkie sfery psychiki ucznia. W początkowej fazie następuje percepcja otaczającego świata za pomocą zmysłów. Dokonuje się aktywizacja procesów poznawczych: spostrzegania, myślenia, pamięci. Im bardziej uczeń jest zaangażowany w proces twórczy, tym bardziej aktywnie wykorzystuje swoje zmysły. Dzięki sile z jaką wciąga i zainteresowaniu jakie budzi, działalność plastyczna rozwija jego koncentrację uwagi i wyobraźnię twórczą ucznia. Pochłonięty twórczą pracą, uczy się bowiem skupiać przez dłuższy czas uwagę.

W toku działalności plastycznej uczeń poznaje świat oraz przetwarza zdobyte o nim informacje. Ekspresja plastyczna rozwija więc procesy psychiczne, a także wzbogaca osobowość dziecka. Wyrabia ruchy celowe, ćwiczy koordynację wzrokowo – ruchową, usprawnia manualnie. Angażuje więc dziecko zarówno psychicznie jak i fizycznie. Pełni zatem funkcję ogólnorozwojową. Stąd też wypływa jej ogromna rola jako elementu terapii osób z niepełnosprawnością intelektualną.

Duży wpływ na uspołecznianie naszych uczniów ma wykonywanie niektórych prac plastycznych zespołowo. Każde z dzieci wykonuje część pracy. W zajęciach tych uczestniczą wszyscy uczniowie bez względu na stopień ich sprawności – jedni robią rzeczy bardziej skomplikowane, inni prostsze. Zajęcia takie wpływają pozytywnie na kontakty społeczne uczestników, uczą ich współdziałania, wzajemnej pomocy.

W naszej szkole podczas zajęć plastycznych, które obok zajęć technicznych są przedmiotem dominującym, stosujemy wiele różnych technik:

  • malowanie z użyciem farb (plakatowe, akwarele, pastele), tuszów, past, naturalnych barwników;
  • malowanie na szkle i folii;
  • malowanie różnego typu kredkami (świecowymi, ołówkowymi, pastelami suchymi, pastelami tłustymi);
  • rysowanie za pomocą różnego typu narzędzi: kredek, ołówków, mazaków, sprayów, kredy, węgla, świecy, patyków;
  • modelowanie z plasteliny, modeliny, gliny, piasku, masy papierowej, solnej i innych ciastowatych mas, śniegu, gipsu, wosku,
  • papieru, bibuły, tkanin itp.

Nauczyciele dobierają techniki plastyczne odpowiednio do indywidualnych potrzeb i możliwości uczniów, a przy ich doborze biorą pod uwagę upodobania samych twórców. Zajęcia plastyczne odbywają się w przyjaznej atmosferze i miłym nastroju, tak, aby sam proces tworzenia dostarczał uczniom radość.

Dla naszych nauczycieli nie ma znaczenia jaką wartość estetyczną przedstawia praca plastyczna, ważne jest, że uczeń włożył swój wysiłek w tworzenie jej i za to otrzymuje pochwałę.

Bardzo ważna zwłaszcza w przypadku dzieci z niepełnosprawnością intelektualną jest wystawa ich wytworów, dlatego prace naszych uczniów są zawsze eksponowane po skończonych zajęciach plastycznych. Jest to objaw docenienia ich działania, wysiłków oraz wkładu pracy. Oglądanie własnych, wystawionych prac plastycznych, sprawia uczniom dużo radości. Kształtuje w nich poczucie własnej wartości, zaspokaja potrzebę uznania.

Opracowała Joanna Stalmach